De canon van de sport: de kaatsbaan van Groningen

In 2006 worden in de stad Groningen in de Lutkenieuwstraat de restanten van een kaatsbaan blootgelegd. De baan is gebouwd in 1569 in opdracht van de luitenant-generaal van de drie noordelijke provincies: Caspar de Robles. Kaatsen is al veel langer in Nederland een volkssport (boerenkaatsen) en een sport van de elite die speciaal vlakke kaatsbanen liet bouwen met hellende daken. In de middeleeuwen wordt volop gekaatst.
Hoewel kaatsen nu alleen nog in Friesland populair is, moeten we het spel beschouwen als de moeder van veel balsporten, zoals tennis dat via real-tennis uit het kaatsen ontstond. De oudste documenten over het kaatsen stammen uit het begin van de 14e eeuw. Kaatsen is het eerste spel dat of de eerste sport die in onze regionen algemeen wordt beoefend. De eerste georganiseerde kaatsvereniging is opgericht in 1405 in Oudenburg in Vlaanderen.

Het spel:
Kaatsen is een balspel van 2 teams, waarbij het ene team de opslag verzorgt en de andere partij vanuit het perk de retourslag. Beide teams kunnen punten scoren. Met een opslagbal (onderhandse slagbeweging met blote hand naar het perk) kun je direct punten maken; met een retourslag vanuit het perk (bovenhands of onderhands, meestal met handschoen) kun je door ver te slaan (bovenslag) eveneens direct scoren. Vaak komt de bal ergens in het speelveld tot stilstand en dat betekent een onbesliste slag, die wordt gemarkeerd met een houten blokje, de kaats. Nadat de teams hebben gewisseld van functies opslag en retourslag, wordt dan de onbesliste slag verkaatst. (bron: kaatshistorie.nl)

Kaatsbaan Franeker:


Restanten van de 16e-eeuwse kaatsbaan in Groningen: